Data publikacji:  2013-06-04 
W dniach 20-23 maja odbyły się dwie dwudniowe konferencje pt. „Poradnie psychologiczno-pedagogiczne a zmiany w systemie edukacji – jak odpowiadać na potrzeby uczniów, rodziców, pracowników szkół i placówek”. Na zaproszenie Ośrodka Rozwoju Edukacji do Warszawy przybyło, w dwóch turach, blisko sześćset osób - przedstawicieli poradni psychologiczno- pedagogicznych, a  także placówek doskonalenia oraz kuratoriów oświaty z całej Polski.

Celem spotkania było omówienie roli poradni w świetle zmian prawnych wprowadzanych obecnie w oświacie, a także działań prowadzonych w ramach projektów systemowych realizowanych przez ORE.

Konferencje rozpoczęły wystąpienia przedstawicieli Ministerstwa Edukacji Narodowej Pani Elżbiety Neroj, naczelnika Wydziału Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych oraz Pani Bożeny Adamus pracownika tego Wydziału, na temat wprowadzonych oraz przygotowywanych zmian aktów prawnych regulujących działalność poradni. Szczegółowo omówione zostało rozporządzenie w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, które weszło w życie wraz z końcem kwietnia tego roku.
 
Następnie Pani Anna Gocłowska, koordynator projektu systemowego Wzmocnienie efektywności systemu nadzoru pedagogicznego i oceny jakości pracy szkoły przedstawiła założenia zmian wprowadzonych do rozporządzenia dotyczącego nadzoru pedagogicznego. Zaprezentowała osiem wymagań stawianych poradniom psychologiczno-pedagogicznym wskazując na założenia tych wymagań i kluczowe, z punktu widzenia poradni, zagadnienia. Działania prowadzone w ramach nadzoru pedagogicznego są ważne dla pracowników poradni, biorąc również pod uwagę ich rolę związaną ze wspomaganiem pracy szkół.
Znaczenie diagnozy i wykorzystywania wyników ewaluacji zewnętrznej i wewnętrznej w procesie wspomagania podkreślała Pani Dorota Czerwonka, pracownik projektu System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół. W czasie swojej prezentacji szczegółowo omówiła, na czym polega organizacja wspomagania, odnosząc się do rozporządzenia w sprawie zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych, jak również założeń wypracowanych w ramach projektu systemowego ORE.
 
Pani Marianna Hajdukiewicz, koordynator projektu przedstawiła doświadczenia zebrane w pierwszym półroczu w dziewięciu powiatach, które rozpoczęły realizacje projektu finansowanego z funduszy europejskich w ramach konkursu 3.5 Kompleksowe wspomaganie szkół, którego beneficjentem są powiaty. Podkreślała znaczenie tego pilotażu i zachęcała pracowników poradni do przyglądania się i korzystania z doświadczeń wypracowanych w ramach projektów powiatowych.
Ostatnim projektem systemowym prezentowanym w czasie konferencji był projekt Opracowanie i wdrożenie kompleksowego systemu pracy z uczniem zdolnym. Pani Teresa Kosiarek przedstawiła definicje ucznia zdolnego, a także opowiedziała w jaki sposób dokonywać diagnozy dzieci i młodzieży pod kątem ich uzdolnień, a także jak wspomagać ich w wychowaniu i nauce. Zaprezentowała działania realizowane w ramach projektu, w których uczestniczyć mogą pracownicy poradni. Zachęcała do korzystania z opracowanych publikacji poświęconych między innymi modelom pracy z uczniem zdolnym, sposobom uczenia się, wybranym metodom pracy.

Druga część konferencji poświęcona została  standardom pracy poradni i narzędziom diagnozy neutralnej kulturowo z uwzględnieniem wielojęzyczności dzieci i młodzieży wykorzystywanym w pracy poradni psychologiczno-pedagogicznych.
Pani Izabella Lutze omówiła wstępne działania podejmowane przez ORE w procesie opracowywania standardów pracy poradni psychologiczno-pedagogicznych. Obecnie analizowane są dane zebrane za pomocą ankiet wypełnionych przez z ponad 75% poradni psychologiczno-pedagogicznych. Standardy mają określić procedury postępowania i przyczynić się do podnoszenia jakości i efektywności pracy poradni. Istotne jest, aby opracowywane standardy korespondowały z obowiązującymi przepisami prawa.
 
Pani Katarzyna Knopp z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w wystąpieniu Kompetencje społeczne  pomiar i aplikacje praktyczne” przedstawiła koncepcje narzędzi do diagnozy kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, które mogą służyć podnoszeniu jakości pracy poradni psychologiczno-pedagogicznej.
 
W problematykę diagnozy psychologicznej w kontekście wielokulturowości wprowadził Pan Krystian Barzykowski-doktorant z Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawiając prezentację „Diagnoza przeprowadzana przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne z uwzględnieniem wielokulturowości oraz wielojęzyczności dzieci i młodzieży”. Omówione zostały, między innymi, niebezpieczeństwa wiążące się  z pracą diagnosty osób pochodzących z innych kultur, takie jak: etnocentryzm, stereotypowe postrzeganie, brak kompetencji kulturowych. Praca diagnosty powinna dążyć do etnorelatywizmu – świadomego uwzględniania znaczenia różnic kulturowych. Podkreślona została potrzeba upowszechniania wiedzy na temat wielokulturowości wśród osób zajmujących się diagnozą psychologiczną.
 
Doktor Diana Fecenec w wystąpieniu „Narzędzia diagnozy neutralnej kulturowo do wykorzystania w poradnictwie psychologiczno-pedagogicznym” podkreśliła, że diagnoza dzieci wielojęzycznych i spoza polskiego kręgu kulturowego wymaga większej rozwagi w doborze metod diagnostycznych. Omówione zostały zasady diagnozy inteligencji dzieci wielojęzycznych i odmiennych kulturowo oraz testy psychologiczne neutralne kulturowo, których stosowanie jest wskazane gdy diagnozowane jest dziecko, dla którego polski nie jest językiem pierwszym.
 
Podsumowania konferencji dokonała Wicedyrektor ORE Pani Dorota Żyro, podkreślając znaczenie takich spotkań jako możliwość przekazywania informacji szerokiemu gronu pracowników oświaty o działaniach realizowanych w ramach projektów, wspierających prace poradni psychologiczno-pedagogicznych. Wspomniała również o wstępnych działaniach planowanych przez ORE, w związku z ogromną potrzebą przygotowania narzędzia diagnostycznego do badania funkcji poznawczych, które byłoby udostępnione dla poradni psychologiczno-pedagogicznych.
 
Wyjeżdżając uczestnicy spotkania podkreślali wartość, jaką miała dla nich spotkanie z przedstawicielami MEN poświęcone zagadnieniom związanym z działalnością poradni w świetle nowych, ciągle zmieniających się przepisów prawnych. Ważne okazało się wystąpienie na temat standardów pracy poradni, szczególnie wobec nowych zadań związanych ze wspomaganiem pracy szkół. Uczestnicy deklarowali potrzebę następnych spotkań i szkoleń poświęconych projektowaniu nowych zdań, jak również doskonaleniu umiejętności związanych z zadaniami przypisanymi poradniom od zawsze, czyli diagnozą i terapią.
 
Liczymy, że konferencja ta da początek cyklicznym spotkaniom z dyrektorami i pracownikami poradni psychologiczno – pedagogicznych, w czasie których wspólnie będziemy mogli szczegółowo omawiać zmiany dotyczące funkcjonowania tych placówek, projektować nowe zadania i doskonalić dotychczasową wiedzę i umiejętności.

Oprac. Marianna Hajdukiewicz i Małgorzata Kummant